Spijbelen op het werk
Een op de vijf ziekmeldingen, zo blijkt uit een Engels onderzoek, is onterecht. Jong geleerd is oud gedaan: de werknemers spijbelen. Ook in Nederland zijn ‘we’ er niet vies van. Naar schatting gaat 6% van de bedrijfswinst verloren aan criminaliteit op de werkvloer. Spijbelen prijkt hoog bovenaan deze lijst. Tijd om deze peperdure hobby op kosten van de baas aan banden te leggen, zou je zeggen. Alert en adequaat optreden kan bedrijven miljoenen besparen. De kunst van het bestrijden begint bij het tijdig kunnen her- en erkennen van de notoire spijbelaar en de onderliggende mechanismen.
Allereerst moet er sprake zijn van gelegenheid. Feitelijk kan iedere werknemer de gelegenheid creëren. Controle loopt doorgaans achter de feiten aan. Afgezien van de absurditeit van de gedachte alleen al, is het daarbij ook niet mogelijk om iedereen continue te controleren (privacywetgeving). Het wettelijk verplichte stalken van zieke werknemers, zoals dat de afgelopen jaren is ingevoerd, zal ook geen echte zoden aan de dijk zetten waar het spijbelen betreft.
Een tweede factor die een rol speelt is vaak werkdruk. Van een bepaalde mate aan werkdruk is in vrijwel iedere organisatie sprake. Het stellen van (te) hoge resultaatdoelstellingen kan werknemers in een positie dwingen waarbij zij van de gangbare procedures en regels moeten afwijken. Daarbij kunnen externe factoren, zoals bijvoorbeeld schulden en alcoholmisbruik de druk verhogen. Haast en stress leiden dan al snel tot slordigheden en problemen.
Een rechtvaardigende bedrijfscultuur is een derde factor. Geen enkel bedrijf zal spijbelen (openlijk) goedkeuren. Maar in hoeveel bedrijven is het niet normaal om op de vrijdagmiddagen een beetje te lummelen?
Kort door de bocht zijn er in ieder bedrijf alle facetten die een rol kunnen spelen bij het spijbelen aanwezig.
De notoire spijbelaar zelf heeft ook al geen uithangbord om zijn/haar nek. In de praktijk blijkt vaak dat de meest onopvallende werknemer met de langste staat van dienst, degene is die geneigd zal zijn om de zaak te tillen.
De kunst van het voorkomen en genezen raakt dan m.i. ook aan het hart van de P&O taken. Een gemotiveerde werknemer gedijt in een gezonde werksfeer zonder bovenmatige werkbelasting, met voldoende uitdagingen en afwisseling. Proficiat! Aan u de schone taak om een groot deel van die verloren 6% bedrijfswinst te redden. En daarmee kunt u meteen ook een deel van de baten van uw inspanningen kwantificeren. Geen dank.
Gerelateerde artikelen:
- De beste werkgever haalt prive-bezigheden binnen en maakt van werk hobby In de jaarlijkse lijst van “100 beste bedrijven om voor...
- Ideeën om mensen aan het werk te krijgen Nee, geen ideeën van mij, maar van het burgerpanel. Een...
- Werk dichter bij huis werkt niet Opvallend. Deze week is er ineens heel veel aandacht voor...
- (Seth) zet die sollicitant aan het werk! Circus Manager: Hoe lang jongleer je al? Kandidaat: Oh, ongeveer...


Ik vind het nogal kras om spijbelen onder criminaliteit op de werkvloer te brengen. Naar mijn mening haalt de schrijver ook twee dingen door elkaar.
Crimineel gedrag is volgens mijn “verduistering uit betrekking” (in de volksmond “jatten”), corruptie, fraude en zo voorts.
Spijbelen is niet crimineel, maar vaak gewoon het gevolg van een verkeerde manier van leidinggeven. Daar zijn hele boeken over geschreven, dus verwijs ik daar graag naar. Ik verwijs dan graag naar het Hackmann, die een zeer mooi model heeft ontwikkeld om motivatie te meten.
Overigens is uit onderzoek gebleken dat een goed beloningssysteem alleen al tot 30% besparing kan opleveren!
Kortom, de echte HR professional is zijn geld meer dan waard.
Was ik even vergeten.
Uit onderzoek op Cambridge blijkt dat niet gemotiveerde medewerkers een bedrijf gemiddeld 1000 euro per jaar kosten.
Opnieuw veel te verdienen door HR professionals.
Een beleid opzetten, dat erop gericht is medewerkers te behouden, loont ook. Ieder procent verloop kost geld, kijk alleen maar eens naar de kosten die de W&S bureaus in rekening brengen en dan heb ik het nog niet over de kosten waar de marketeers ons zo graag op willen jagen. (plaagstootje)
Beste Ad,
Spijbelen wordt gezien als fraude en valt daarmee onder ‘crimineel gedrag’ (zie convenant die MKB Nederland en VNO-NCW gesloten hebben met politie en justitie (helaas geen link). Spijbelen staat na prive-gebruik van bedrijfsmiddelen op de tweede plaats.
Ik kan me niet indenken dat iemand die spijbelt door justitie zal worden vervolgd. Het wetboek van strafrecht kent, voor zover ik weet, geen regels die spijbelen verbieden (wel spijbelen door leerplichtige kinderen).
Maar als het wel zo is, dan is het cijfer van 6% naar mijn mening erg laag. Het is natuurlijk wel afhankelijk van het aandeel van de personele kosten op de totale kosten.
Op de personeelskosten is heel wat te besparen, zeker in een arbeids intensief bedrijf. Enkele jaren geleden heb ik een onderzoek gedaan naar de personele kosten van slechte processen. Het bleek dat maar liefst 35% van de personele kosten in een administratieve omgeving verloren gingen als gevolg van rework en niet productieve handelingen.
Als je beseft dat niet productieve processen een erg negatieve invloed hebben op motivatie met als gevolg wit, grijs en zwart verzuim, dan is het duidelijk dat procesoptimalisatie zal leiden tot geweldige besparingen.
Een medewerkertevredenheidsonderzoek is een goed instrument om verbeterpunten te vinden. Maar, doe je een dergelijk onderzoek, dan zul je ook door moeten gaan en verbeterprocessen op gaan starten. Anders heeft een dergelijk onderzoek alleen maar een versterkend effect op de demotivatie.